Ish-të burgosurit politikë në Iran pa sendet personale

Ish-të burgosurit politikë në Iran vazhdojnë të përballen me pengesa të rënda në rimarrjen e sendeve personale që iu konfiskuan nga autoritetet gjatë periudhave të paraburgimit. Kjo praktikë po shkakton vështirësi financiare për individët, të cilët ndodhen në një situatë të brishtë ekonomike për shkak të krizës së thelluar nga lufta shtatëmujore me Shtetet e Bashkuara. Ndër rastet më të evidentuara është ai i aktivistes Sanaz Yekta, pjesëtare e komunitetit hebre të Iranit, e cila pavarësisht lirimit nga burgu famëkeq Evin në shkurt të këtij viti për arsye shëndetësore, nuk ka arritur të rimarrë stolitë prej ari e argjendi dhe një orë inteligjente të marra gjatë bastisjes së banesës së saj në vitin 2025. Yekta ishte dënuar me pesë vjet burgim për fyerje të liderit suprem, ndërsa në vitin 2024 kishte qëndruar gjashtë muaj në paraburgim nën akuzat për valëvitje të një flamuri izraelit dhe mbështetje për Izraelin.

Sipas aktivistëve dhe ekspertëve ligjorë, moskthimi i pasurisë përbën një formë ndëshkimi pas dënimit. Mohammad Habibi, mësues dhe aktivist sindikal, denoncon se pajisjet si telefonat celularë dhe kompjuterët e sekuestruar që nga viti 2022 mbeten ende nën kontrollin e sigurisë. Në të njëjtën linjë, aktivisti i të drejtave të njeriut Mehdi Mahmoudian raporton se autoritetet kanë injoruar prej tetë muajsh urdhrat gjyqësorë që kërkojnë kthimin e sendeve të konfiskuara, duke e cilësuar këtë veprim si përvetësim të paligjshëm të pasurisë.

Eksperti ligjor Mousa Barzin, me bazë në Turqi, shpjegon se ligji iranian parashikon kthimin e sendeve pasi ato të mos jenë më të nevojshme për hetimet. Megjithatë, agjentët e sigurisë shpesh shpërfillin procedurat duke mos hartuar as listat përkatëse të objekteve. Kjo arbitrariet shtrëngon edhe më shumë ish-të burgosurit, të cilët, për shkak të kufizimeve të rrepta në punësimin në sektorin shtetëror dhe krizës së përgjithshme ekonomike, gjejnë vështirësi të mëdha për të siguruar jetesën bazë.