Instituti i Shëndetit Publik (ISHP) publikoi më 12 maj 2026 studimin "Politikat Fiskale Për Shëndetin: Roli i taksave mbi ushqimet për një dietë të shëndetshme".
Ky studim propozon rritje të taksave për pijet e ëmbëlsuara me sheqer dhe ushqimet e përpunuara, si dhe ulje për ushqimet e shëndetshme, për të frenuar obezitetin në popullatë.
Sipas të dhënave të 2025 nga ISHP, vendi drejtohet drejt një epidemie obeziteti: mbi 30% e burrave dhe 28% e grave shqiptare janë obezë, ndërsa 14% e fëmijëve preken nga ky fenomen. Këto shifra krijojnë barrë të rëndë shëndetësore dhe ekonomike, pasi kequshqyerja dhe konsumi i tepërt i produkteve me yndyrë, sheqer dhe kripë lidhen me diabetin, hipertensionin dhe sëmundjet kardiovaskulare, shkaktarët kryesorë të vdekshmërisë në vend.
Politikat fiskale rrisin koston e produkteve të dëmshme dhe krijojnë barrierë financiare kundër konsumit të tepërt. Paralelisht, parashikohet subvencionimi i frutave, perimeve dhe drithërave integrale për t'i bërë ato më të përballueshme, veçanërisht për grupet me të ardhura të ulëta.
Çmimi ndikon në sjelljen e blerësit. Në Mbretërinë e Bashkuar, taksa SDIL e 2018-s mbi pije freskuese detyroi prodhuesit të ulnin sheqerin në receta për të shmangur taksën e lartë.