Jamie Shea, ish-zëdhënësi i NATO-s gjatë luftës në Kosovë, në përvjetorin e 27-të të sulmeve ajrore të NATO-s ndaj ish-Jugosllavisë (Serbisë) më 24 mars 2026, tha se përdorimi i forcës ishte i domosdoshëm për të shpëtuar jetët e kosovarëve.
Sipas tij, vendimi u mor pa vështirësi për shkak të qëndrimit të Slobodan Millosheviqit dhe veprimeve serbe, si masakra në Reçak, që bindën aleatët për nevojën e ndërhyrjes kundër një katastrofe humanitare në Kosovë.
Shea vlerësoi se Serbia, edhe pas 27 vjetësh, nuk ka kërkuar falje për krimet e kryera në Kosovë. "Përballja me anën më të errët të historisë së vet dhe kërkimi i faljes për gabimet e së kaluarës është shenjë e një demokracie të pjekur dhe thelbësore për marrëdhënie normale me fqinjët", tha ai.
Ai deklaroi se qeveria serbe ka përgjegjësi morale të pranojë krimet në Bosnje, Kroaci dhe Kosovë, dhe të emërojë një komision të pavarur me historianë ndërkombëtarë dhe serbë për hetimin e fakteve.
Shea përmendi incidentin në Banjskë më shtator 2023 si shembull taktikash serbe për të dobësuar Kosovën përmes luftës hibride. "Detyra kryesore e NATO-s sot është të ndihmojë Kosovën me inteligjencë më të mirë mbi këto forma dhe të zhvillojë qëndrueshmërinë e saj të brendshme", tha ai.
Ai vuri në dukje se Serbia vazhdon retorikë agresive ndaj fqinjëve si Kosova dhe Kroacia, duke e lidhur këtë me mungesë vizioni politik dhe burrështetërie nga udhëheqësit serbë pas rënies së regjimit të Milloševiqit.
Shea theksoi nevojën që Kosova të jetë pjesë e NATO-s, duke thënë se ajo ndan vlerat e aleancës.
Përditësime
Jamie Shea paralajmëroi për rrezikun e tërheqjes së trupave amerikane nga KFOR-i, duke cituar sinjale nga Pentagoni.
Ai sugjeroi mbështetje nga forca evropiane dhe turke nën udhëheqje BE.
Shea kritikoi situatën politike në Kosovë: ciklin zgjedhor, zgjedhjen e Presidentit të ri dhe dialogun me Serbinë, i cili "nuk është aty ku duhet të jetë".
"Kosovarët meritojnë të jetojnë në paqe dhe barra e ruajtjes ndërkombëtare të paqes është gjithmonë më e vogël se kostoja e ndërhyrjeve të reja ushtarake", deklaroi Shea.
Ai kërkoi stabilitet qeverisës dhe avancim të marrëdhënieve me SHBA dhe BE.
Jamie Shea shprehet se nuk dëshiron të vdesë pa e parë Kosovën në NATO, duke kritikuar mosnjohjen si pengesë kryesore.
Ai theksoi se arritja e konsensusit për intervenim nuk ishte e lehtë, për shkak të dyshimeve për suksesin e fushatës ajrore dhe diskutimeve për operacion tokësor.
Shea e quajti Kosovën një "tregim suksesi" dhe nënvizoi rrugën e sigurisë pas çlirimit.
Jamie Shea foli në emisionin Interaktiv të KTV-së, duke dhënë citate të plota për negociatat në Rambouillet, masakrën në Reçak, refuzimin serb të paqes dhe mungesën e alternativave për intervenim. Ai u bë pesimist pas janarit 1999 dhe tha se Slobodan Miloševiqi donte zgjidhje të dhunshme.
Jamie Shea deklaroi se bashkëpunimi Kosovë-Shqipëri-Kroaci nuk e kërcënon Serbinë, por fokusohet në zjarre, mjedis dhe pandemi. Serbia mund të bashkohet për të ndërtuar mirëbesim.
Shea kritikoi shpenzimet ushtarake të tepruara të Serbisë, duke iu përgjigjur shqetësimeve të Vuçiqit për partneritetin Serbia-NATO dhe protestat kundër blerjeve armiqësore.
Në një skenar hipotetik, NATO nuk do të intervenonte sot si në 1999, për shkak të kontekstit të ri: SHBA më pak të përfshira, lufta në Ukrainë dhe tërheqje nga misione të tjera. Kosova mbetet përjashtim falë KFOR-it.
Kosova duhet të bëhet anëtare e plotë e Partneritetit për Paqe (PfP); mosnjohja nuk duhet ta pengojë.