Një projekt-raport i Këshillit të Europës mbi zbatimin e Kartës Evropiane të Vetëqeverisjes Vendore në Shqipëri ka vënë në dyshim qasjen e mazhorancës socialiste për një riorganizim të ri territorial. Ndërsa qeveria argumenton se harta aktuale nuk i përgjigjet më realitetit demografik dhe ekonomik, duke synuar reduktimin e numrit të bashkive për më shumë efikasitet, raportuesit Anders Knape dhe Sören Schumacher sugjerojnë se problematikat janë të tjera.
Sipas raportit, performanca e dobët e njësive vendore nuk vjen nga madhësia e tyre, por nga centralizimi i kompetencave, autonomia e kufizuar dhe financimi i pamjaftueshëm. Raportuesit theksojnë se zgjidhja e duhur është forcimi i kapaciteteve administrative dhe financiare, e jo bashkimi i mëtejshëm i bashkive. Dokumenti vëren se për shërbime si arsimi, menaxhimi i mbetjeve dhe furnizimi me ujë, bashkitë shpesh kufizohen në zbatim mekanik të vendimeve të qeverisë qendrore, duke mos përfituar plotësisht nga parimi i subsidiaritetit.
Raporti evidenton se, me përjashtim të qyteteve të mëdha, pushteti vendor është seriozisht i nënfinancuar. Ekspertët rekomandojnë rishikimin e mënyrës së llogaritjes së granteve të pakushtëzuara, të cilat konsiderohen joefektive dhe të ndikuara nga pabarazi apo motive politike. Ndër problematikat kryesore të listuara janë:
• Autonomia e kufizuar në funksionet e deleguara
• Vështirësitë në mbledhjen e taksave vendore
• Mungesa e regjistrave të saktë të pronave
• Korrupsioni dhe polarizimi politik
• Shpopullimi i zonave rurale
Sipas raportuesve, forcimi i qeverisjes vendore është thelbësor për integrimin europian të vendit, pasi administrimi i fondeve të Bashkimit Evropian kërkon një sistem funksional dhe të mirëfinancuar. Projekt-raporti u bën thirrje autoriteteve për konsultime reale me komunitetet lokale dhe pritet të shqyrtohet në tetor nga Kongresi i Autoriteteve Lokale dhe Rajonale të Këshillit të Europës.