Procesi i zbatimit të reformave të parashikuara në Planin e Rritjes së Bashkimit Evropian për Ballkanin Perëndimor po zhvillohet me ritme të ngadalta në Kosovë. Sipas të dhënave nga WeBalkans, Kosova dhe Bosnjë e Hercegovina janë të vetmet shtete të rajonit që ende nuk kanë raportuar formalisht për përmbushjen e detyrimeve të tyre. Nga shuma totale prej 882.6 milionë eurosh e parashikuar për Kosovën, deri më tani janë disbursuar 61.8 milionë euro.
Sipas Jeton Zulfaj, koordinatorit kombëtar për këtë instrument, zvarritja e konstituimit të institucioneve dhe mosfunksionimi i Kuvendit kanë ndikuar drejtpërdrejt në ecurinë e reformave. Nga 111 hapa të planifikuar në Agjendën e Reformave, deri më tani janë zbatuar vetëm 18 syresh. Për shkak të mosrespektimit të afateve të qershorit dhe korrikut, Kosova ka humbur tashmë një pjesë të mjeteve. Korrespondenti i KOHËS në Bruksel, Augustin Palokaj, paralajmëron se nëse nuk zbatohen 61 hapat e mbetur deri në fund të dhjetorit, dëmi financiar mund të tejkalojë 100 milionë euro. Mjetet që nuk vihen në funksion nga Kosova mund të rialokohen për vendet e tjera të rajonit.
Ndërkohë, shtetet e tjera të rajonit kanë shënuar përparim më të dukshëm:
- Shqipëria: 212.8 milionë euro
- Serbia: 167.5 milionë euro
- Maqedonia e Veriut: 142.1 milionë euro
- Mali i Zi: 91.2 milionë euro
Komisioni Evropian ka theksuar se pagesat janë të kushtëzuara nga përmbushja e reformave dhe se, nëse afatet shtesë nuk respektohen, fondet e destinuara për një vend mund të humben përfundimisht.
Përditësime
Komisioni Evropian ka konfirmuar se Kosova dhe Bosnjë e Hercegovina janë të vetmet vende të rajonit që ende nuk kanë dorëzuar raportet për përmbushjen e detyrimeve në kuadër të Planit të Rritjes. Megjithëse qeveria e Kosovës raporton progres në legjislacion, digjitalizim dhe financa publike, vonesa rrezikon humbjen e mbi 100 milionë eurove. Bashkimi Evropian ka sqaruar se shtetet kanë një afat shtesë për të përmbushur kriteret, përpara se fondet të rialokohen te vendet e tjera.
Komisioni Evropian bëri të ditur se, deri në maj 2024, vendet e rajonit kanë përfituar 673.6 milionë euro në kuadër të Planit të Rritjes. Përveç Bosnjë-Hercegovinës, pesë shtetet e tjera kanë arkëtuar tashmë fondet e parafinancimit. Në Shqipëri, investimet po përqendrohen në modernizimin e hekurudhave, zgjerimin e rrjetit broadband, forcimin e sistemit energjetik dhe rehabilitimin e shkollave. Aktualisht, katër shtete, me përjashtim të Kosovës dhe Bosnjë-Hercegovinës, kanë dorëzuar zyrtarisht raportet për zbatimin e reformave të kërkuara.