Në tryezën e rrumbullakët të mbajtur më 26 tetor në Prishtinë, Grupi për Studime Juridike dhe Politike (GLPS) paraqiti përditësimin e Agjendës së Reformave të Kosovës për semestrin e tretë. Sipas të dhënave të raportuara nga Qeveria dhe të paraqitura nga GLPS-ja, zbatohen 18 nga 62 reforma, ose rreth 29 për qind. GLPS-ja tha se bllokadat politike kanë ndikuar në ngecjen e procesit dhe rrezikun e humbjes së mbi 40 milionë eurove. Për këtë shumë pritet edhe vlerësimi i Bashkimit Evropian.
Drejtoresha ekzekutive e GLPS-së, Njomza Arifi, tha se bllokadat politike, që kanë zgjatur më shumë se dy vjet, kanë ndikuar në performancën institucionale, sundimin e ligjit, administratën publike dhe zhvillimin ekonomik. Sipas saj, deri në fund të dhjetorit kanë mbetur 27 masa për t’u zbatuar, me afat përfundimtar më 31 dhjetor 2026. Ajo tha se Agjenda e Reformave duhet të përfundojë deri në fund të gushtit 2027, ndaj koha për zbatimin e masave është e kufizuar.
Arifi theksoi se reformat duhet të japin rezultate konkrete dhe të ruajnë cilësinë, jo të zbatohen vetëm për të përmbushur kërkesat e agjendës. Ajo tha gjithashtu se Kosova duhet të përgatitet për mundësi më të hershme pjesëmarrjeje në politikat dhe mekanizmat e BE-së, ndërsa Bashkimi Evropian duhet t’i ofrojë vendit një perspektivë evropiane.
Autori i raportit dhe hulumtuesi i GLPS-së, Besar Gërgi, tha se Qeveria ka raportuar përmbushjen e 7 nga 13 hapa reformues me afat deri në qershor 2026. Këta hapa i përkisnin semestrit të dytë, kishin afat fillestar në qershor 2025 dhe një periudhë tolerance deri në qershor 2026. Shkalla e përmbushjes ishte pak mbi 50 për qind.
Kryenegociatori i Kosovës, Jeton Zulfaj, tha se reformat që duhej të përmbusheshin deri më 30 qershor do të mbeten në agjendën e institucioneve dhe se shumica e tyre është planifikuar të zbatohet gjatë këtij viti. Ai pranoi se vonesat ndikojnë në marrjen në kohë të fondeve, por tha se asnjë reformë nuk do të lihet pas.
Zulfaj tha se Plani i Rritjes për Kosovën përfshin 111 hapa reformash në pesë fusha dhe mundëson përfitimin e deri në 882 milionë eurove: një e treta në grante dhe dy të tretat në kredi. Sipas tij, zbatimi kërkon angazhimin e 18 institucioneve përgjegjëse, përfshirë Qeverinë, Kuvendin dhe institucionet e pavarura, si dhe shoqërinë civile e mediat.