Sfidat e Strehimit në Shqipëri
Sipas përllogaritjeve të "Monitor" bazuar në metodologjinë e "Deloitte", në vitin 2024 një qytetari shqiptar i duhen pothuajse 19 paga vjetore për të blerë një apartament. Të dhënat e "Numbeo" për gjashtëmujorin e parë të vitit 2025 konfirmojnë këtë realitet të vështirë, duke e vendosur Shqipërinë në krye të listës së vendeve europiane me çmimet më të larta të banesave në raport me fuqinë blerëse.
Politikat Aktuale të Strehimit
Ndërsa qeveria njofton rritjen e investimeve në pasuri të paluajtshme dhe synon të tërheqë blerës të huaj, shtresa e mesme dhe e re e popullsisë e ka gjithnjë e më të pamundur sigurimin e një banese. Politikat aktuale të strehimit nuk arrijnë të përballojnë krizën e thellë, ndërsa zgjidhjet mbeten të copëtuara, burokratike dhe të papërshtatura me realitetin ekonomik të shumicës së shqiptarëve.
Programet Kombëtare
Aktualisht në vend zbatohen gjashtë programe kombëtare të strehimit. Enti Kombëtar i Banesave (EKB) është institucioni përgjegjës për programin e ndërtimit të banesave me kosto të ulët. Sipas të dhënave të EKB-së, që prej vitit 1994 janë strehuar rreth 11,492 familje.
Kuadri Ligjor dhe Kriteret e Përzgjedhjes
Sistemi aktual i strehimit shoqëror, bazuar në ligjin nr. 22/2018 "Për strehimin shoqëror", të përditësuar me ndryshimet e ligjit nr. 48/2023, ofron programe të synuara për shtresat në nevojë. Përzgjedhja e përfituesve bazohet në kritere specifike:
- Mungesa e banesës
- Mbipopullimi
- Rreziku nga shembja
- Statusi familjar ose shoqëror
- Përkatësia në grupe të margjinalizuara
Planet e Ardhshme
Kryeministri Edi Rama ka njoftuar krijimin e një Agjencie Kombëtare të Planifikimit Urban dhe Strehimit. Qëllimi i kësaj agjencie është:
- Qasje e re ndaj strehimit shoqëror
- Lehtësimi i blerjes së banesave për shtresat me të ardhura të ulëta dhe të mesme
Megjithatë, sfidat aktuale të strehimit kërkojnë zgjidhje gjithëpërfshirëse dhe afatgjata për t'u përballur me krizën ekzistuese. Kostoja e lartë e strehimit në krahasim me pagat e ulëta të qytetarëve shqiptarë vazhdon të jetë pengesa kryesore për sigurimin e banesave nga familjet shqiptare.