Mali i Zi po i afrohet përmbylljes së procesit të integrimit në Bashkimin Evropian, duke u konfirmuar si kandidati më i avancuar në rajon. Megjithatë, ky përparim po shoqërohet me shqetësime në Bruksel mbi përpjekjet e mundshme të Beogradit për të ndikuar negativisht në stabilitetin e Podgoricës. Eurodeputeti Tonino Picula ka deklaruar se janë vërejtur veprime nga qeveria dhe opozita serbe që ndërlikojnë situatën e brendshme në Mal të Zi, qëndrim ky i mbështetur edhe nga zyrtarë të Komisionit Evropian.
Përpjekjet për ndikim dhe rezistenca malazeze
Ish-zëvendëskryeministrja e Malit të Zi, Jovana Maroviç, ka theksuar se Serbia po përpiqet të formësojë Malin e Zi nga brenda përmes nismave që synojnë ndryshimin e identitetit, siç janë kërkesat për dhënien e statusit zyrtar gjuhës serbe dhe tentativat për riemërtimin e institucioneve kulturore. Ajo ka vënë në dukje se trashëgimia antifashiste po vihet në shënjestër për të nxitur përçarje etnike, përfshirë nismat lokale për të anuluar njohjen e Kosovës nga Mali i Zi.
Pavarësisht kësaj, procesi i reformave ka vijuar. Në korrik, parlamenti i Malit të Zi votoi me shumicë të gjerë prej 74 nga 77 ligjvënës për fillimin e procedurave të reformës kushtetuese. Ky konsensus u riafirmua në fund të gushtit, kur ndryshimet kushtetuese u miratuan përfundimisht me 68 vota.
Pozicioni i Serbisë dhe konteksti gjeopolitik
Ndërsa rruga e Serbisë drejt BE-së mbetet e pasigurt, pasi Beogradi nuk ka hapur ende të gjitha grupet e negociatave dhe përpjekjet për përparim janë bllokuar nga tetë shtete anëtare, eksperti Florian Bieber ka paralajmëruar se Serbia mund të luajë rolin e një "prishësi" për të ruajtur ndikimin e saj rajonal. Nga ana tjetër, ambasadori i Serbisë në BE, Danijel Apostoloviq, i ka hedhur poshtë këto akuza, duke deklaruar se Beogradi nuk ndërhyn në proceset e brendshme të Podgoricës dhe është i përqendruar te reformat e veta.
Përditësime
Debatet politike në Mal të Zi po intensifikohen pas dy nismave të reja që prekin identitetin kombëtar dhe institucional të vendit: - Partitë pro-serbe kërkuan zyrtarisht njohjen e gjuhës serbe si gjuhë zyrtare në Kushtetutë, krahas gjuhës malazeze. - Këshilli lokal në Podgoricë po shqyrton propozimin për riemërtimin e Bibliotekës Kombëtare 'Radosav Ljumović' në 'Marko Miljanov', vendim që ka shkaktuar reagime të ashpra nga opozita dhe sektori civil.