Komisionerja e Bashkimit Evropian për Zgjerim, Marta Kos, ka njoftuar anulimin e vizitës së planifikuar në Beograd. Vendimi është ndërmarrë si reagim ndaj nderimeve dhe glorifikimit të ish-komandantit serb, Ratko Mlladiç, eshtrat e të cilit mbërritën në Serbi më 3 shtator 2026 pas vdekjes në Hagë.
Në një reagim të publikuar në platformën X, Marta Kos theksoi se Ratko Mlladiç është dënuar për gjenocid, krime kundër njerëzimit dhe krime lufte. Ajo vlerësoi se kthimi i eshtrave të tij me nderime dhe glorifikimi që po i bëhet pas vdekjes janë në kundërshtim me vlerat e Bashkimit Evropian. Sipas Kos, rruga drejt anëtarësimit në BE kërkon përballje me të kaluarën, pajtim dhe respekt për viktimat, duke shtuar se këto parime nuk janë të negociueshme.
Sipas raportimeve, eshtrat e Mlladiçit mbërritën në aeroportin "Nikola Tesla" të Beogradit të enjten. Në aeroplan ndodheshin anëtarë të familjes, ministri i Drejtësisë së Serbisë, Nenad Vujiq, dhe bashkëluftëtarë të tij. Lidhur me këtë ngjarje, ka reaguar edhe ministri për Çështje Evropiane i Irlandës, Thomas Byrne, vendi i të cilit mban aktualisht presidencën e BE-së.
Përditësime
Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, e cilësoi anulimin e vizitës si 'veprim budallallëk'. Ndërkohë, reagimet ndërkombëtare kundër nderimeve ushtarake për Ratko Mlladiqin u ashpërsuan: 1. Zëvendëskryeministri i Belgjikës, Maxime Prévot, vlerësoi se këto veprime e largojnë Serbinë nga vlerat e Bashkimit Evropian. 2. Kryenegociatori i Kosovës, Jeton Zulfaj, dënoi nderimet gjatë një sesioni pune në Dublin, duke e kritikuar ashpër qëndrimin e Beogradit zyrtar.
Komisionerja e Bashkimit Evropian, Marta Kos, saktësoi se vizita e saj në Serbi është anuluar vetëm 'në këtë kohë', duke lënë mundësinë për takime në të ardhmen. Presidenti serb Aleksandar Vuçiq reagoi duke e akuzuar Kos se është vazhdimisht 'lajmëtarja dhe nismëtarja' e informacioneve negative për shtetin e tij. Burime zyrtare konfirmuan se eshtrat e Ratko Mlladiçit mbërritën në Beograd përmes një avioni qeveritar, në një ceremoni që përfshiu përfaqësues të lartë të ministrisë së Drejtësisë.
Autoritetet serbe njoftuan zyrtarisht organizimin e një ceremonie shtetërore varrimi për Ratko Mlladiçin, duke përshkallëzuar reagimin diplomatik pas anulimit të vizitës së Komisioneres së Bashkimit Evropian, Marta Kos. Vizita, e cila ishte planifikuar për datën 10 shtator 2026, është anuluar si pasojë e drejtpërdrejtë e vendimit për nderimet shtetërore ndaj të dënuarit për krime lufte.
Autoritetet serbe konfirmuan se funerali i Ratko Mlladiç do të zhvillohet këtë të hënë në Beograd. Arkivoli i mbuluar me flamurin kombëtar u prit në aeroport nga ushtarë serbë, duke ngritur shqetësime të reja për nderimet shtetërore. Presidenti serb, Aleksandër Vuçiç, u shpreh se qeveria nuk do të pengojë pjesëmarrjen e qytetarëve në ceremoni, pavarësisht kritikave ndërkombëtare.
Presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç, ashpërsoi retorikën kundër Bashkimit Evropian, Shqipërisë, Kosovës dhe Kroacisë gjatë mbledhjes së Këshillit të Përgjithshëm të partisë SNS. Lidhur me anulimin e vizitës së komisioneres Marta Kos, Vuçiç deklaroi se serbët kanë frikë vetëm nga Zoti dhe jo nga zyrtarja evropiane. Kreu i shtetit serb akuzoi gjithashtu drejtësinë ndërkombëtare për standarde të dyfishta në trajtimin e çështjes së Hashim Thaçit dhe krimeve të kryera ndaj serbëve.