Numri i mungesave të nxënësve në shkollat publike të Kosovës është rritur ndjeshëm nga viti në vit. Sipas të dhënave të Ministrisë së Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit (MASHTI), në vitin shkollor 2024/2025 janë regjistruar rreth 7.2 milionë mungesa të arsyeshme dhe 2.7 milionë të paarsyeshme.
Krahasimi me vitet e mëparshme tregon një trend të vazhdueshëm rritjeje:
- 2020/2021: 3.7 milionë mungesa të arsyeshme dhe 1.6 milionë të paarsyeshme.
- 2021/2022: 5.7 milionë mungesa të arsyeshme dhe 1.5 milionë të paarsyeshme.
- 2022/2023: 6.7 milionë mungesa të arsyeshme dhe 2.4 milionë të paarsyeshme.
Sipas ekspertit të arsimit Jonuz Salihaj, ky fenomen është indikator për probleme të thella në sistemin arsimor. Ai vlerëson se numri i mungesave për nxënës është dyfishuar nga 22 në vitin 2000 në 42 aktualisht, çka përkthehet në humbje të dy javëve mësimore për nxënës.
Salihaj thekson se mungesat e arsyeshme duhet të verifikohen me kriter, jo sipas praktikës së zakonshme "shkel e shko". Ai identifikon si arsye kryesore ato pedagogjike, si mungesa e atraktivitetit të shkollës, mungesa e digjitalizimit, kurrikula të ngarkuara dhe plan-programe me shumë lëndë brenda një dite. Po ashtu, përmend faktorët psikologjikë dhe emocionalë, si ngarkesa me teste që nxënësit i shmangin për mungesë përgatitjeje, si dhe faktorët socialë, si varfëria familjare, udhëtimet e gjata dhe kushtet e këqija ekonomike që pengojnë pjesëmarrjen në mësim.
Eksperti kërkon nga institucionet kompetente të marrin masa për të adresuar këto shqetësime.