Ish-kongresisti amerikan Eliot Engel ka ndarë jetën në moshën 79-vjeçare më 10 prill 2026. Ai përfaqësoi pjesë të Bronksit në Nju Jork në Dhomën e Përfaqësuesve për më shumë se tre dekada, nga viti 1989 deri në janar 2021, kur u largua pas humbjes në zgjedhjet paraprake.
Engel, demokrat, shërbeu si kryetar i Komisionit për Punë të Jashtme dhe u dallua si mbështetës i çështjes shqiptare. Ai kërkoi ndërhyrjen e NATO-s në 1999 kundër regjimit të Sllobodan Millosheviç për të ndaluar spastrimin etnik në Kosovë dhe ishte promotor kryesor i njohjes së pavarësisë së Kosovës nga SHBA në 2008. Ai mbështeti gjithashtu anëtarësimin e Shqipërisë në NATO dhe forcimin e demokracisë në Shqipëri.
Nderimet në Kosovë
Kosova ka emëruar një rrugë dhe një autostradë me emrin e tij, si dhe ka lëshuar një pullë postare me foton e tij. Kjo e bëri Engel figurë të diskutueshme në Serbi, që refuzon pavarësinë e Kosovës.
Reagimet në Kosovë
Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, Albulena Haxhiu, tha se Kosova humbi një mik të dëshmuar që qëndroi në anën e drejtë të historisë për tri dekada. Lumir Abdixhiku, kryetar i LDK-së, theksoi marrëdhënien e tij me Ibrahim Rugovën, i cili e dekoroi me Medaljen e Artë të Lirisë në 2004. Ramush Haradinaj e quajti mik të vërtetë të shqiptarëve, ndërsa Vjosa Osmani tregoi se Engel loboi për njohjen e Kosovës në botë. Glauk Konjufca përmendi themelimin e Grupit për Çështjet Shqiptare në Kongres në 1989. Ambasada e Kosovës në SHBA shprehu mirënjohje të përhershme për lidhjet e forcuara.
Kongresisti Ritchie Torres e cilësoi si avokat të zëshëm për Kosovën kur pak të tjerë i kushtonin vëmendje. Kontributi i Engelit mbetet pjesë e historisë së Kosovës dhe lidhjeve me SHBA.
Përditësime
Eliot Engel lindi në 1947 në New York City dhe përfaqësoi Distriktin e 16-të Kongresional, duke mbuluar Qarkun Westchester dhe veriun e Bronx-it. Shërbeu mbi 44 vite në shërbim publik, përfshirë mbi 10 vite në Asamblenë e Shtetit të Nju Jorkut. Humbi në primaret demokratike të 2020-ës kundër Jamaal Bowman.
Në lidhje me Kosovën:
- Kryesoi seancën e parë dëgjimore vetëm për Kosovën në 1994 dhe u përmend në Washington Post në 1996.
- Kërkoi zonë ndalim-fluturimi në 1999.
- Themeloi dhe bashkëkryetari i Kaukusit për Çështjet Shqiptare.
Luajti rol kyç si kryetar i Komisionit gjatë hetimit të Ukrainës në shkarkimin e Donald Trump-it, duke thirrur Mike Pompeo-n. Në 2020 tha: "Kosova më ka prekur zemrën". Një rrugë mban emrin e tij në Pejë.
Familja dhe Ken Jenkins lëshuan deklarata duke e kujtuar kontributin e tij.
Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, theksoi mbështetjen e Eliot Engel për ndërhyrjen e NATO-s kundër "gjenocidit serb", pavarësinë e Kosovës dhe paralajmërimin për ndikimin e Rusias.
Kurti deklaroi: "Eliot Engel do të jetojë përgjithmonë në zemrat dhe mendjet tona".
Reagime nga liderë të tjerë shqiptarë:
- Presidenti Bajram Begaj e cilësoi Engel-in si "mik të madh të shqiptarëve" dhe tha: "Nga sot shqiptarët kanë një mik më pak".
- Sali Berisha e quajti vdekjen e tij humbje të madhe për kombin shqiptar, duke përmendur 16 legjislatura, rolin në pavarësinë e Kosovës dhe demokracinë në Shqipëri.
Eliot Engel në 1996 ngriti flamurin amerikan në Prishtinë bashkë me Ibrahim Rugovën. Fotografia e njohur u realizua nga Ridvan Slivova, fotograf i lidhur me Zyrën e Amerikës.
Reagime:
- Qendra 'Gjenocidi në Kosovë – Plagë e Hapur' dërgoi një telegram ngushëllimi për popullin amerikan dhe shqiptar, duke dënuar gjenocidin serb.
- Ilir Meta vlerësoi kontributin e Engelit për mbrojtjen e të drejtave në ish-Jugosllavi, çlirimin dhe pavarësinë e Kosovës, anëtarësimin e Shqipërisë në NATO si dhe marrëdhëniet strategjike SHBA-Shqipëri.
Kuvendi i Kosovës mbajti një minutë heshtje në nderim të ish-kongresistit amerikan Eliot Engel.
Partia Demokratike e Shqipërisë, e udhëhequr nga Sali Berisha, mbajti gjithashtu një minutë heshtje.
Berisha deklaroi: "Në jetën time politike nuk kam njohur kurrë një njeri që të ketë bërë më shumë për kombin tonë..."
Eliot Engel kishte lidhje të ngushta me komunitetin shqiptar në Nju Jork, ku jetojnë rreth 60,000 shqiptarë, shumë prej tyre në distriktin e tij. Kundërshtari Jamaal Bowman e kritikoi duke thënë: 'Eliot Engel vë Kosovën në plan të parë — jo Amerikën'. Në 2020, David Reaboi në National Review kritikoi prioritetet e tij. Engel lobi për krijimin e ushtrisë së Kosovës pas pavarësisë. Serbët dhe mediet serbe e konsideronin lobist kryesor të Kosovës.
Eliot Engel bashkëpunoi me Këshillin Kombëtar Shqiptaro-Amerikan (NAAC) në lobimin për çështjen shqiptare dhe Kosovën, duke e quajtur veten "mik të shqiptarëve". Ai vizitonte disa herë Shqipërinë dhe Kosovën.