Raporti i Komisionit Evropian mbi cilësinë e jetës në qytetet evropiane identifikon ndotjen e ajrit dhe zhurmat urbane si rreziqet kryesore mjedisore për shëndetin publik. Këto faktorë ndikojnë në sëmundshmëri dhe vdekje të parakohshme në Evropë. Tirana renditet mes qyteteve me nivel më të ulët kënaqësie për cilësinë e ajrit dhe zhurmat, për shkak të sfidave në zhvillimin urban dhe menaxhimin mjedisor.
Sipas raportit, rreth 95% e popullsisë urbane në Bashkimin Evropian është e ekspozuar ndaj niveleve të grimcave të imëta (PM2.5) mbi kufijtë e rekomanduar nga Organizata Botërore e Shëndetësisë. Në vitin 2020, ky ekspozim u lidh me rreth 275 mijë vdekje të parakohshme, sipas të dhënave të Agjencisë Evropiane të Mjedisit.
Kënaqësia me cilësinë e ajrit
Kënaqësia e qytetarëve ndryshon sipas rajoneve. Në Evropën Jugore dhe Lindore, përkatësisht 48% dhe 54% e banorëve janë të kënaqur, kundrejt mesatares evropiane prej 60%. Për vendet e Ballkanit Perëndimor, ku përfshihet Shqipëria, mesatarja është rreth 33%. Në kryeqytete, vetëm 56% e banorëve shprehen të kënaqur me ajrin, krahasuar me 64% në qytetet jokryeqytet.
Në Tiranë, perceptimi i ulët lidhet me trafikun e dendur, ndërtimet intensive dhe hapësirat e kufizuara të gjelbra.
Zhurmat urbane
Ekspozimi afatgjatë ndaj zhurmës lidhet me probleme kardiovaskulare dhe çrregullime të gjumit. Në Evropë, zhurmat shkaktojnë mbi 11 mijë vdekje të parakohshme çdo vit dhe prekin miliona qytetarë.