Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë ka njoftuar zyrtarisht nisjen e procedurave për zgjidhjen e kontratës koncesionare të Aeroportit Ndërkombëtar të Vlorës. Ky vendim pason dështimin e koncesionarit për ta bërë aeroportin funksional brenda afatit të përcaktuar, i cili përfundoi më 20 shkurt 2026, pas një periudhe shtesë prej 90 ditësh. Sipas institucioneve, inxhinieri i pavarur konstatoi pamundësinë për të përcaktuar një datë të besueshme për përfundimin e punimeve, duke e lënë projektin në një ngërç të gjatë.
Konflikti midis ortakëve
Shkaku kryesor që pengoi zbatimin e kontratës ishte konflikti i vazhdueshëm midis dy ortakëve kryesorë të konsorciumit: Mabco Construction, në pronësi të biznesmenit Behgjet Pacolli, dhe 2A Group, e përfaqësuar nga Valon Ademi. Mosmarrëveshjet mbi strukturën e pronësisë dhe vendimmarrjen financiare që nisën në vjeshtën e vitit 2025, çuan në:
- Bllokim të vendimmarrjes për financimin dhe organizimin e punimeve.
- Përplasje fizike në kantier mes punëtorëve të dy kompanive në maj 2026.
- Një seri procesesh gjyqësore, duke përfshirë vendime për pezullimin e të drejtave të votës, të cilat u rrëzuan pjesërisht nga Gjykata e Lartë në maj të këtij viti.
Kritikat dhe rreziku financiar
Ekspertët ekonomikë e vlerësojnë këtë situatë si dëshmi të rreziqeve strukturore në skemat e Partneritetit Publik-Privat (PPP) në Shqipëri. Zef Preçi, drejtor ekzekutiv i Qendrës Shqiptare për Kërkime Ekonomike, e ka cilësuar rastin si një provë të përsëritur ku rreziqet bien mbi buxhetin e shtetit. Kontrata, e nënshkruar në prill 2021, parashikonte garanci prej 138 milionë eurosh të ardhurash nga buxheti i shtetit. Për më tepër, letërkëmbimet zyrtare të bëra publike në janar 2026 treguan se Ministria kishte marrë përsipër garantimin e kredive bankare të koncesionarit në rast të zgjidhjes së parakohshme të kontratës.
Biznesmeni Behgjet Pacolli ka kundërshtuar hapur këtë vendim, duke akuzuar qeverinë se po synon heqjen e të drejtave të investitorit. Nga ana tjetër, qeveria ka mbajtur një qëndrim të rezervuar, duke konfirmuar vetëm nisjen e procedurave ligjore pa dhënë detaje të mëtejshme.
Përditësime
Dokumentet e zbardhura zbulojnë se Mabco Construction ka nënshkruar një marrëveshje huaje prej 100 milionë eurosh me Delphos Securities në mars 2025, pa miratimin e kërkuar nga autoritetet shtetërore. Kontrata i garanton huadhënësit të drejta mbi të ardhurat e ardhshme të aeroportit dhe kontroll mbi llogaritë bankare të projektit. Kjo zhvillim pason dështimin e qeverisë për të finalizuar marrëveshjen me konsorciumin turk (Cengiz, Kalyon, Kolin) në vitin 2018. Ndërkohë, struktura e koncesionit të vitit 2021 përfshinte kompaninë YDA si investitor strategjik, ndryshim ky që rikonfiguron përgjegjësinë financiare të projektit.
Hetimet zbuluan se huaja prej 100 milionë eurosh nga Delphos Securities u përdor për shlyerjen e një kredie të mëparshme të kompanisë Mabco. Kontrata e kredisë përcaktonte si kolateral të gjitha të ardhurat e Aeroportit të Vlorës, duke përfshirë ato të garantuara nga Shteti Shqiptar. Ky detaj rrit ndjeshëm ekspozimin financiar të buxhetit të shtetit ndaj kreditorëve privatë të koncesionarit.
Investitori Behgjet Pacolli ka njoftuar dërgimin e çështjes së Aeroportit të Vlorës në arbitrazh ndërkombëtar, pasi qeveria vendosi të ndërpresë koncesionin. Pacolli deklaroi se kompania Mabco Construction ka investuar mbi 320 milionë euro në këtë projekt. Sipas tij, punimet ishin drejt përfundimit në muajin maj, por u ndërprenë për shkak të bllokimit të hyrjes në kantier dhe përjashtimit të kompanisë nga administrimi.
Investitori Behgjet Pacolli bëri të ditur se kompania Mabco Construction ka kërkuar për më shumë se një vit dialog institucional me qeverinë, me synim shmangien e arbitrazhit për koncesionin e Aeroportit të Vlorës. Pacolli theksoi se çështja tashmë ka hyrë në fazën ligjore, ku palët po paraqesin provat përkatëse. Kjo mosmarrëveshje po zhvendos fokusin drejt ndikimit që do të ketë ky proces në klimën e investimeve të huaja dhe sigurinë juridike në Shqipëri.