Një koalicion organizatash joqeveritare dërgoi më 25 mars 2026 një deklaratë publike Qeverisë së Kosovës, duke kërkuar që Buxheti i vitit 2026 dhe Korniza Afatmesme e Shpenzimeve të adresojnë pengesat për pjesëmarrjen e grave në tregun e punës.
Deklarata thekson nevojën për të përmbushur nevojat e ndryshme të grave dhe burrave. Koalicioni u bën thirrje qeverisë qendrore dhe udhëheqjes komunale të sigurojnë që rishikimet e buxhetit i plotësojnë këto nevoja.
Hulumtimet e fundit nga Rrjeti i Grave të Kosovës (RrGK) dhe Caritasi Zviceran në Kosovë konfirmojnë se barrierat strukturore lënë 74% të grave jashtë tregut të punës. Pjesëmarrja e burrave në fuqinë punëtore është rreth 60%, ndërsa e grave qëndron në 26%, duke krijuar mungesë fuqie punëtore që pengon prosperitetin ekonomik.
Koalicioni kërkon investime në gjashtë fusha kryesore, duke kaluar nga zotimet në veprime konkrete:
- Miratimin e një ligji të ri për punën, të përafruar me Direktivën e BE-së për balancën punë-jetë, ku shteti mbulon pagesën e pushimit të lehonisë, atësisë dhe prindëror, si dhe ofron më shumë të drejta për burrat. Ligji aktual është në rishikim prej më shumë se tetë vitesh.
- Investime në shërbimet e kujdesit për fëmijët, mungesa e të cilave në komuna si Drenasi, Malisheva dhe Kamenica është barrierë kryesore. Një rrjet kombëtar dhe lehtësim pagesash mund të krijojë 10.000 vende pune formale.
- Sigurimin e transportit të qasshëm në zonat rurale, ku transporti publik jo i besueshëm izolon gratë.