Shtetet e Gjirit Persik, nën ndërmjetësimin e Omanit, i kanë paraqitur Iranit një propozim për menaxhimin e Ngushticës së Hormuzit. Plani synon t'i japë fund bllokimit të kësaj rruge strategjike, e cila ka ndikuar rëndë në ekonominë globale dhe atë të vendeve të rajonit. Sipas kësaj nisme, administrimi i ngushticës do të kryhej në bashkëpunim nga shtetet rajonale, duke kaluar nga modeli i kontrollit të vetëm të Teheranit në një sistem të menaxhimit të përbashkët.
Sipas modelit të frymëzuar nga Ngushtica e Malakës, anijet tregtare do të paguanin një "kontribut vullnetar". Këto fonde parashikohet të përdoren për operacione të sigurisë detare, shpëtimit dhe mbrojtjes së mjedisit. Për të shmangur krijimin e një precedenti juridik ose tensionet diplomatike, vendet arabe kanë kërkuar që kjo pagesë të mos klasifikohet si tarifë doganore.
Zhvillimet diplomatike dhe ushtarake
Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, zhvilloi biseda telefonike me ministrin e Jashtëm të Omanit, Badr Albusaidi, dhe ministrin e Jashtëm saudit, Princin Faisal bin Farhan. Gjatë këtyre diskutimeve, Araghchi theksoi nevojën për përpjekje të përbashkëta për stabilitet, duke fajësuar veprimet e Shteteve të Bashkuara për paqëndrueshmërinë aktuale.
Nga ana tjetër, presidenti amerikan Donald Trump konfirmoi se bisedimet me Iranin janë duke vijuar, por paralajmëroi mundësinë e rikthimit të masave ushtarake në rast se diplomacia dështon. Një qetësi e brishtë ka mbizotëruar në rajon që nga e premtja, pas përfundimit të një përshkallëzimi 13-ditor që nisi më 11 korrik, i cili përfshiu sulme amerikane brenda territorit iranian dhe kundërpërgjigje iraniane ndaj objektivave në vendet arabe.
Ndikimi ekonomik i bllokimit
Bllokimi i Ngushticës së Hormuzit ka shkaktuar vështirësi të konsiderueshme për ekonomitë botërore, duke prekur furnizimin me karburante, gaz dhe plehra kimike. Sipas vlerësimeve, dëmet për vendet e Gjirit mund të arrijnë deri në 90 miliardë dollarë. Përpjekjet diplomatike vijnë në një moment kur kostot e karburantit në Evropë kanë arritur nivele të larta, duke shkuar deri në 2,5 euro për litër.
Përditësime
Sekretari Amerikan i Shtetit, Marco Rubio, hodhi poshtë zyrtarisht pretendimet e Iranit për kontrollin e Ngushticës së Hormuzit, duke e shpallur tarifimin e kalimeve si të paligjshëm. Ndërsa Teherani këmbëngul se pagesat janë tarifa shërbimi dhe kërkon heqjen e bllokadës detare amerikane si parakusht për negociata, SHBA i cilëson ato si taksa të jashtëligjshme. Në kuadër të ndërmjetësimit nga Omani, po diskutohet një zgjidhje që përfshin:
Katari i është bashkuar zyrtarisht përpjekjeve ndërmjetësuese për krizën në Ngushticën e Hormuzit, duke iu bashkuar Omanit në përpjekjet diplomatike. Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, njoftoi se bisedimet po shënojnë përparim, ndonëse nuk është arritur ende një marrëveshje përfundimtare. Për shkak të mungesës së kontakteve të drejtpërdrejta mes Uashingtonit dhe Teheranit, komunikimi po zhvillohet ekskluzivisht përmes ndërmjetësve. Presidenti Donald Trump ka vendosur si prioritet stabilizimin e ngushticës, përpara trajtimit të dosjes bërthamore. Nga ana tjetër, Irani ka propozuar një itinerar qarkor me korridore detare veriore dhe jugore për të garantuar navigimin e sigurt.