Zjarret në pyje janë klasifikuar si një nga rreziqet kryesore klimatike për Shqipërinë, të nxitura nga rritja e temperaturave, thatësirat e zgjatura dhe pakësimi i reshjeve gjatë stinës së verës. Sipas të dhënave zyrtare, zjarret, së bashku me përmbytjet, thatësirat dhe rrëshqitjet e dherave, përbëjnë mbi 90% të dëmeve të regjistruara nga fatkeqësitë klimatike në vend. Gjatë dy dekadave të fundit, këto dukuri kanë prekur 95% të bashkive shqiptare.
Parashikimet për vitin 2050
Modelimet klimatike tregojnë se deri në vitin 2050, temperatura mesatare në vend mund të rritet me 0.9 deri në 2 gradë Celsius, ndërsa reshjet verore pritet të ulen me 8.1 deri në 17.6%. Këto ndryshime rrisin ndjeshmërinë e bimësisë ndaj zjarreve dhe dëmtojnë rëndë biodiversitetin, burimet ujore dhe aftësinë e pyjeve për të përthithur karbonin. Përveç dëmeve mjedisore, ndryshimet klimatike kërcënojnë drejtpërdrejt sektorë kyç si bujqësia, blegtoria dhe turizmi, ndërsa dëmet ekonomike në mungesë të masave të përshtatjes mund të arrijnë deri në 7% të Prodhimit të Brendshëm Bruto.
Masat e ndërmarra
Plani Kombëtar i Përshtatjes përfshin 13 masa prioritare për sektorin e pylltarisë, të cilat do të zbatohen përgjatë periudhës 2026–2036, me disa ndërhyrje që shtrihen deri në vitin 2042. Ndër veprimet kryesore përfshihen:
• Krijimi i katër fidanishteve të reja për ripyllëzimin e zonave të zhveshura.
• Monitorimi i mbijetesës së fidanëve dhe përdorimi i specieve të përshtatshme me kushtet e reja klimatike.
• Përmirësimi i menaxhimit të pyjeve dhe zonave të mbrojtura.
• Kontrolli i erozionit dhe restaurimi i ekosistemeve të dëmtuara.
• Krijimi i skemave të pagesës për shërbimet e ekosistemit, për të siguruar qëndrueshmëri financiare.
Përditësime
Të dhënat e reja të integruara në plan parashikojnë rritje të temperaturës mesatare me 0.9–2 gradë Celsius deri në vitin 2050. Modelet klimatike tregojnë gjithashtu një rënie të reshjeve verore me 8.1–17.6% për të njëjtën periudhë. Analiza konfirmon se zjarret dhe përmbytjet gjenerojnë mbi 90% të dëmeve të raportuara nga fenomenet klimatike në vend.