Ministria e Mjedisit ka hedhur për konsultim publik projektvendimin “Për bateritë dhe mbetjet e baterive”, i cili synon përafrimin e legjislacionit shqiptar me Rregulloren e Bashkimit Evropian 2023/1542. Projektakti përcakton rregulla për ciklin jetësor të baterive, nga projektimi, importi dhe vendosja në treg, deri te grumbullimi, trajtimi dhe riciklimi.
Sipas relacionit shoqërues, kuadri përfshin bateritë portative, ato për nisjen e automjeteve, bateritë industriale, bateritë për mjetet e lehta të transportit dhe ato për automjetet elektrike. Synimi është mbrojtja e mjedisit dhe e shëndetit të njeriut nga ndikimet e lëndëve të rrezikshme që përmbajnë bateritë.
Projektvendimi parashikon rreth 5 mijë pika grumbullimi për bateritë portative. Investimi fillestar për infrastrukturën vlerësohet në 250–350 mijë euro, ndërsa pajisjet për grumbullim dhe transport kërkojnë edhe 130–162,5 mijë euro. Kostot e grumbullimit dhe riciklimit do të mbulohen nga prodhuesit, importuesit dhe organizatat për përgjegjësinë e zgjeruar të prodhuesit, pa financim të drejtpërdrejtë nga buxheti i shtetit.
Sasia e baterive të vendosura në tregun shqiptar vlerësohet në 7 423 tonë në vitin 2026 dhe parashikohet të arrijë në 10 292 tonë deri në vitin 2035. Sipas të dhënave të relacionit të raportuara nga Monitor.al dhe ATSH-ja, bateritë e automjeteve për ndezje dhe ndriçim përbëjnë 69% të tregut, bateritë portative 16% dhe ato industriale 11%. Bateritë për automjetet elektrike dhe mjetet e lehta të transportit kanë pjesë më të vogël, por parashikohet të rriten më shpejt.
Shpenzimet vjetore të funksionimit të sistemit parashikohen të rriten nga rreth 700 mijë euro në vitin 2027 në 5,43 milionë euro në vitin 2036. Projektakti përfshin deklarimin e gjurmës së karbonit, përdorimin e materialeve të ricikluara dhe etiketimin e baterive. Pasaporta dixhitale, e lidhur me një kod QR, synon të japë informacion për përbërjen dhe performancën e produktit. Parashikohen gjithashtu detyrime regjistrimi e raportimi për bizneset dhe masa kontrolli për bateritë që nuk plotësojnë kërkesat e sigurisë.
Monitor.al raporton se, pas miratimit, projektvendimi do të zëvendësojë vendimin e vitit 2012 për bateritë, akumulatorët dhe mbetjet e tyre. RTSH, Java News dhe Telegrafi theksojnë se zbatimi do të bëhet në mënyrë të shkallëzuar nga institucionet ekzistuese, pa krijuar struktura të reja administrative.