Prokuroria Speciale e Kosovës ka ngritur aktakuzë ndaj 21 ushtarëve dhe policëve serbë për krimet e kryera në fshatin Reçak të Shtimes më 15 janar 1999, 27 vjet pas ngjarjes ku u vranë 42 civilë shqiptarë, përfshirë gra, burra dhe fëmijë.
Aktakuza, e ngritur pas hetimeve shumëvjeçare, përshkruan vrasjet, maltretimet dhe trajtimin çnjerëzor ndaj popullsisë civile. Sipas saj, të akuzuarit, me zinxhir komandues, ishin pjesë e operacionit që nisi rreth orës 06:00 të mëngjesit me rrethimin e fshatit, granatime nga pozicionet Pishat, Gështenjat, Çesta dhe Guri i Shpum, si dhe hyrjen me automjete të blinduara për kontroll shtëpi më shtëpi.
Pas përndjekjes dhe dhunës fizike e psikike, forcat serbe ndanë burrat nga gratë në një oborr, morën urdhër përmes radiolidhjes dhe i rreshtuan civilët në kolonë drejt Kodrës së Bebushit. Rrugica ishte e rrethuar nga policia në të dy anët, dhe civilët u ekzekutuan me armë automatike nga të dyja anët për disa minuta, duke vrarë 24 persona në atë pikë.
Dëshmitë e mbijetuarve
Të mbijetuarit e ngjarjes, si Ramë Shabani dhe Agron Mehmeti, kanë kujtuar përjetimet e tyre në prag të 27-vjetorit. Shabani tregoi se shpëtoi nga breshëria e plumbave, ndërsa vëllai i tij Ragipi, 23-vjeçar, u vra bashkë me 29 të tjerë në një përrua. Mehmeti, atëherë 22-vjeçar, pa vrasjen e axhës dhe vajzës së tij, dhe dëshmoi në Tribunalin e Hagës në vitin 2002 kundër Sllobodan Millosheviqit.
Të mbijetuarit kërkojnë nga institucionet e drejtësisë epilog sa më të shpejtë për rastin.
Prokuroria Speciale ka propozuar gjykim në mungesë, pasi të akuzuarit janë të paarritshëm për organet e drejtësisë të Kosovës.
Përditësime
Prokuroria Speciale identifikon në aktakuzë unitetet serbe Brigada 243 Mekanizuar, Korpusi i Prishtinës, PJP dhe SAJ si të përfshira në masakrën e Reçakut.
Sipas aktakuzës, 30-40 policë hynë në oborr, mbyllën gratë në bodrum dhe kryen legjitimime si dhe rrahje me kondakë pushkësh, shqelma, dru e zinxhirë.
Policët vranë Banush Kamerin dhe ia prenë kokën në oborrin e Rashit Rashitit.
Reagime ndërkombëtare:
- William Walker, shef i misionit OSBE në Kosovë: "Pashë 45 trupa të vrarë me plumba në kokë në borë – një masakër e tmerrshme."
- Javier Solana, Sekretar i Përgjithshëm NATO: "Reçaku ishte katalizator për fushatën ajrore të NATO-s kundër Serbisë."
- Bill Clinton, President i SHBA-ve: "Agresioni brutal serb në Reçak kërkon reagim të menjëhershëm ndërkombëtar."
Prokuroria Speciale publikoi listën e inicialeve të 21 të akuzuarve: O.S., R.M., K.J., G.R., Ž.T., B.J., M.L., R.M., D.DJ., B.M., D.J., M.Š., D.A., S.V., B.M., Z.S., M.J., G.P., D.N., Č.A., Z.J. (sipas Burimit 2).
Zhvillime të tjera:
- Shkolla në të gjithë Kosovën nisën orën e parë mësimore me përkujtim për 27-vjetorin e masakrës së Reçakut, ndërsa autoritetet organizuan homazhe komunalë dhe shtetërorë (sipas Burimit 2).
- Avokati Amer Alija paralajmëroi për rreziqet e shtyrjes së gjyqit: "Krimet nuk parashkruhen, por vdesin të akuzuarit dhe dëshmitarët" (sipas Burimeve 3 dhe 4).
- UÇK-ja zhvilloi luftime 48-orëshe me forcat serbe pas masakrës për të marrë kufomat (sipas Burimit 1).
Hasan Metushi, ish-pjesëtar i UÇK-së, rrëfen se humbi nënën në masakrën e Reçakut. "Trupi i saj nuk u gjet kurrë", tha ai. Kërkime ADN po kryhen në Prishtinë dhe te shoqata e të zhdukurve.
• Ekspertë shprehin shqetësim për ndërgjegjësimin e pamjaftueshëm te fëmijët e lindur pas luftës dhe mungesën e informacionit në tekstet mësimore.
• William Walker e cilësoi masakrën si krim kundër njerëzimit.
Familjarët e viktimave në Reçak dhanë dëshmi emocionale në gjyqin e Prokurorisë Speciale kundër 21 ushtarëve dhe policëve serbë.
- Mina Beqiri rrëfen vrasjen e dy djemve të saj 12 dhe 15-vjeçar, si dhe bashkëshortit, me porosi serbe për rini.
- Avdullah Shaqiri shpreh brengën për harrimin dhe sugjeron festë shtetërore për Prekaz-Reçak.
- Kompleksi përkujtimor identifikon 45 viktima dhe 44 varre.
- Hasan Metushi deklaron se shpresa për gjetjen e kufomës së nënës po zbehet.
- Hidajet Syla, i kthyer nga Gjermania, humbi dy vëllezër, babanë dhe 10 kushërinj nga masakra.