Kosova përkujton sot 27-vjetorin e Masakrës së Reçakut, ngjarje e ndodhur më 15 janar 1999 në fshatin Reçak të komunës Shtime. Forcat policore dhe ushtarake serbe, të mbështetura nga formacione paramilitare, hynë në fshat dhe vranë 45 civilë shqiptarë të paarmatosur.
Shefi i atëhershëm i Misionit Verifikues të OSBE-së në Kosovë, William Walker, vizitoi vendin e ngjarjes dhe e cilësoi atë si krim të rëndë kundër njerëzimit. Ky reagim ngriti alarmin ndërkombëtar për dhunën ndaj shqiptarëve në Kosovë.
Ndikimi në zhvillimet e mëvonshme
Masakra mori jehonë botërore dhe ndikoi në konferencën e Rambujes dhe të Parisit, si dhe në ndërhyrjen e NATO-së kundër forcave serbe. Ajo çoi në largimin e këtyre forcave nga Kosova dhe vendosjen e administratës ndërkombëtare. Sipas dëshmitarëve, ngjarja filloi rreth orës 6:30 me bombardime artilerie, pas të cilave ndoqën bastisjet.
Homazhet e sotme
Në kuadër të përkujtimit, homazhe pritet të bëjnë krerët e shtetit:
• Presidentja Vjosa Osmani;
• Kryetari i Kuvendit Dimal Basha;
• Kryeministri në detyrë Albin Kurti;
• Kryetari i AAK-së Ramush Haradinaj.
Gjithashtu, ora e parë mësimore në shkolla do t’i kushtohet kësaj ngjarjeje.
Përditësime
Prokuroria Speciale ka ngritur aktakuzë ndaj 21 personave për krime lufte në Reçak, duke përfshirë vrasje dhe spastrim etnik.
Në deklaratën për përvjetor, Presidenti Bajram Begaj theksoi rolin e William Walker-it dhe mirënjohjen ndaj SHBA-së.
Mijëra qytetarë morën pjesë në homazhe.
Programi përfshiu homazhe në orën 08:30, praninë e krerëve në orën 10:00, akademi në orën 11:00 dhe patronatin e Kryeministrit Albin Kurti për 'Ditët e Reçakut'.
Dëshmitarja Hajrie Mehmeti rrëfen detaje të reja personale mbi Masakrën e Reçakut: forcat serbe vranë axhën e saj Bajram Mehmeti, vajzën Hanumshahe dhe rreth 30 të afërm të tjerë herët në mëngjes. Vëllai i saj pothuajse u vra. Ajo thekson mungesën e drejtësisë.
William Walker mbërriti në Kosovë, ku u prit nga Presidentja Vjosa Osmani dhe Kryeministri Albin Kurti. Kurti e falënderoi për rolin historik.
Osmani deklaroi: "Plagët e Reçakut ende flasin." Ajo kritikoi Serbinë për mohimin e krimit dhe nënvizoi mungesën e drejtësisë.
Kurti i betoi lavdinë 45 martirëve dhe 11 dëshmorëve të udhëhequr nga komandanti Ahmet Kaçiku. Ndër viktima ishte një djalë 12-vjeçar.
Vjosa Osmani deklaroi: “Ne do vazhdojmë të mbrojmë të vërtetën jo vetëm këtu në Kosovë.”
Osmani shtoi: “Mohimi i krimit... është krim i dyfishtë.”
Enver Basha tha: “Reçaku për ne mbetet plagë e hapur sepse ende nuk ka drejtësi.”
Liderët e partive Bedri Hamza (PDK), Lumir Abdixhiku (LDK) dhe Ramush Haradinaj (AAK) dhanë deklarata në ceremoni.
Dëshmitarë të rinj, Habib Veseli, Hajredin Haziri dhe Mexhide Luboshtani, paraqitën dëshmi të reja.
Bombardimet e NATO-s zgjatën 78 ditë dhe përfunduan më 10 qershor 1999 me Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit.
Me qindra qytetarë nga trevat shqiptare morën pjesë në homazhet për 27-vjetorin e Masakrës së Reçakut.
Në ceremoni morën pjesë krerë partish politike dhe diplomatë të huaj.
- Habib Veseli u fal për të gjitha kufomat në xhaminë e fshatit.
- Hajredin Haziri nga Zvicra kërkoi nga institucionet respekt të veçantë për familjet.
- Mexhide Luboshtani kujtoi ngjarjen dhe përmendi familjarët e Reçakut.