Raporti i Progresit i Komisionit Evropian për vitin 2026 nxiti qëndrime të ndryshme mes përfaqësuesve të pozitës dhe opozitës në Kosovë. Ministrja e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit, Mimoza Kusari-Lila, u ndal te pengesat institucionale dhe vonesat në reforma. Deputetët e LDK-së Armend Zemaj dhe Jehona Lushaku Sadriu kritikuan gjendjen në shëndetësi, drejtësi dhe luftën kundër korrupsionit.
Qëndrimi i Kusari-Lilës
Kusari-Lila tha se mungesa e një Kuvendi funksional gjatë dy viteve të fundit ka penguar përparimin e reformave, projektligjeve dhe vendimeve. Sipas saj, moskonstituimi i Kuvendit dhe funksionimi jo i plotë i institucioneve kanë ndikuar drejtpërdrejt në raportin e këtij viti. Ajo vlerësoi se Kosova ka shënuar përparim në demokraci, sundimin e ligjit dhe procesin e reformave, por duhet të përshpejtojë veprimet për të kompensuar kohën e humbur.
Ministrja tha se raporti mund të diskutohet në Kuvend së bashku me opozitën. Ajo u shpreh optimiste për raportin e vitit 2027 dhe përmendi bashkëpunimin politik e zhvillimet ndërkombëtare si faktorë që mund të ndikojnë në ecurinë e ardhshme. Në këtë kontekst, ajo përmendi konfliktin në Lindjen e Mesme dhe luftën mes Rusisë dhe Ukrainës, duke thënë se përfundimi i tyre mund të sillte efekte pozitive për ekonominë dhe sigurinë.
Kritikat e opozitës
Zemaj tha se, pavarësisht rritjes së buxhetit, qytetarët vazhdojnë të përballen me mungesë barnash dhe t’i blejnë ato me shpenzimet e tyre. Ai ia atribuoi këtë keqmenaxhimit dhe ngriti akuza për afera korruptive e monopol në sektorin farmaceutik. Gjithashtu, ai kritikoi ndërhyrjet politike në institucionet e pavarura, përfshirë prokurorinë dhe gjykatat, dhe ngriti shqetësime për politikat ekonomike, investimet dhe projektet kapitale.
Lushaku Sadriu tha se raporti evidenton mungesë zbatimi dhe dështime në hallkat e sistemit të drejtësisë. Ajo pretendoi se pas gati shtatë vitesh qeverisjeje nuk ka pasur përparim në këtë fushë dhe se Kosova ende nuk ka strategji kundër korrupsionit. Sipas saj, përgjegjësia për hartimin e strategjisë i takon Zyrës së Kryeministrit.
Ajo tha se krizat politike kanë vonuar miratimin e ligjeve, por nuk e përjashtojnë përgjegjësinë e qeverisë për vazhdimin e reformave. Lushaku Sadriu ngriti shqetësime për dhunën në shkolla, në familje dhe ndaj grave, duke pretenduar se femicidi është trefishuar gjatë vitit të fundit. Sipas saj, mungesa e perspektivës ekonomike, e mundësive për punësim dhe e besimit në drejtësi po ndikon në largimin e të rinjve nga Kosova.
Në një analizë të botuar nga Epoka e Re, Hisen Berisha e paraqiti raportin si vlerësim të qeverisjes dhe përgjegjësisë institucionale. Ai vuri në dukje se qeveria nuk kishte ndërmarrë nismën për një seancë të posaçme parlamentare për raportin. Analiza përmendi gjithashtu pjesëmarrjen prej 37 për qind në zgjedhjet e qershorit 2026, duke e lidhur atë me shqetësime për besimin e qytetarëve.