Roland Lami, në një analizë të publikuar më 16 shkurt 2026, trajton implikimet e vendimit 4-4 të Gjykatës Kushtetuese lidhur me çështjen e pezullimit nga detyra.
Sipas tij, ky vendim nuk prodhon një standard detyrues, por nxjerr në pah një konflikt serioz interpretimi mbi kufijtë e pushtetit. Në një demokraci kushtetuese, kjo situatë nuk është boshllëk për t’u mbushur menjëherë me ligj, por shërben si moment reflektimi institucional, pasi sistemi sinjalizon tension që nuk është domosdoshmërisht defekt.
Formalisht, ekzekutivi ka të drejtën e nismës ligjore. Megjithatë, Lami thekson se legjitimiteti i një veprimi nuk matet vetëm me kompetencën, por me kontekstin dhe efektin e tij. Kur pushteti i prekur nga një normë procedurale nxit ndryshimin e saj, lind rreziku i legjislacionit reaktiv, ku rregullat ndryshohen jo për padrejtësi të tyre, por për pasoja të pakëndshme ndaj pushtetit.
Filozofët e së drejtës sugjerojnë që në rast të vendimit 4-4, ekzekutivi duhet të jetë i vetëpërmbajtur institucionalisht. Ai propozon shmangien e ndërhyrjes së menjëhershme dhe nisjen e një procesi të hapur reflektimi, duke përfshirë:
• krijimin e një grupi ekspertësh;
• konsultim publik;
• analizë krahasimore;
• adresim të Komisionit të Venecias për mendim të specializuar.
Kjo procedurë do ta zhvendoste debatin nga rasti konkret drejt parimit abstrakt, duke i dhënë ndryshimit ligjor natyrë përgjithësuese dhe legjitimitet përmes diversitetit të grupeve të interesit.
Në përfundim, demokracia kushtetuese matet jo nga prodhimi i ligjeve me 50+1 vota, por nga ruajtja e perceptimit se ligji kufizon pushtetin dhe nuk e mbron atë. Kur gjykata ndahet, pushteti duhet të dëgjojë sinjalin e kujdesit, pasi forca e sistemit nuk qëndron në shpejtësinë e reagimit normativ.