Një grup shtetesh anëtare të Bashkimit Evropian, përkatësisht Gjermania, Franca, Holanda, Belgjika dhe Luksemburgu, kanë propozuar vendosjen e kufizimeve të përkohshme për anëtarët e rinj të bllokut gjatë periudhës pas anëtarësimit. Sipas një dokumenti jozyrtar (non-paper), shtetet e reja mund të përballen me kufizime të së drejtës së votës, veçanërisht në fushat ku kërkohet votim unanim.
Sipas dokumentit, fushat kyçe që do të prekeshin përfshijnë:
• Politikat e zgjerimit të BE-së;
• Politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë;
• Kornizën shumëvjeçare financiare.
Autorët e propozimit theksojnë se situata gjeopolitike ka ndryshuar ndjeshëm që nga anëtarësimi i Kroacisë në vitin 2013. Zgjerimi aktual nuk konsiderohet më thjesht si një proces teknik, por si një investim strategjik për paqen, stabilitetin dhe sigurinë e kontinentit. Kjo është hera e parë pas 17 vjetësh që Bashkimi Evropian nis punën për hartimin e një draft-marrëveshjeje anëtarësimi, proces që daton nga viti 2009.
Për momentin, Mali i Zi është shteti me gjasa më reale për anëtarësim, pasi Bashkimi Evropian ka formuar një grup ad hoc për hartimin e marrëveshjes përkatëse. Dokumentet e këtij lloji përdoren në diplomaci për të testuar qëndrimet e vendeve anëtare dhe për të hapur debate mbi zgjidhje të reja, pa qenë të detyrueshme për palët që i paraqesin ato.
Përditësime
Radio Evropa e Lirë ka siguruar një dokument jozyrtar (non-paper), i cili propozon kufizimin e së drejtës së votës për shtetet që do t'i bashkohen Bashkimit Evropian. Qeveria në detyrë e Kosovës është vënë në dijeni për këtë propozim, ndërsa aplikacioni i saj për anëtarësim, i dorëzuar në dhjetor 2022, mbetet në proces shqyrtimi nga Brukseli.
Qeveria e Kosovës ka deklaruar se është në pritje të një përgjigjeje zyrtare nga institucionet e Bashkimit Evropian mbi propozimin për kufizimin e votimit me unanimitet. Ky ndryshim do të prekte fusha kyçe si zgjerimi, politika e jashtme dhe korniza financiare. Në këtë kontekst, Kosova mbetet vendi i vetëm në rajon pa statusin e kandidatit, duke krijuar një pozitë specifike për zbatimin e këtyre rregullave të reja.