Komisioni Evropian propozon rregulla të reja për zgjerimin e BE-së

Komisioni Evropian ka finalizuar strategjinë e re për zgjerimin e Bashkimit Evropian, e cila pritet të miratohet më 7 tetor. Ky draft synon të sigurojë funksionalitetin e bllokut pas pranimit të anëtarëve të rinj, duke vendosur kushte të rrepta për vendet kandidate si Mali i Zi, Shqipëria, Ukraina dhe Moldavia. Objektivi kryesor mbetet parandalimi i vështirësive në vendimmarrje, përmes një procesi që kërkon gatishmëri institucionale nga ana e BE-së.

Kufizimet për anëtarët e ardhshëm

Një element thelbësor është kufizimi i së drejtës së vetos për shtetet e reja, i përshkruar si një detyrim i përkohshëm për të mos kundërshtuar vendimet e Këshillit të BE-së në fushat ku kërkohet unanimitet. Ky kusht do të bëhet pjesë e deklaratës së përbashkët të bashkëngjitur Traktatit të Anëtarësimit. Për më tepër, Komisioni po shqyrton përfshirjen e masave mbrojtëse me afat të kufizuar në traktatet e reja për sektorë të ndjeshëm, si bujqësia dhe lëvizja e lirë e punëtorëve, në këmbim të angazhimit të institucioneve evropiane për të respektuar interesat thelbësore kombëtare të anëtarëve të rinj.

Mekanizmat mbrojtës dhe ndryshimet institucionale

Drafti parashikon mekanizma të fortë reagimi për devijimet pas anëtarësimit:
• Mekanizmi financiar: Lejon masa proporcionale nëse shfaqen rreziqe për buxhetin e BE-së ose sundimin e ligjit.
• Klauzola institucionale: Mundëson pezullimin e përkohshëm të të drejtave të anëtarësimit në raste të shkeljeve tepër të rënda. Sipas dokumentit të parë nga Reuters, ky pezullim kërkon një shumicë të cilësuar prej 15 nga 27 shtetet anëtare, që përfaqësojnë 65 për qind të popullsisë së BE-së.

Komisioni propozon gjithashtu reduktimin e numrit të komisionarëve në dy të tretat e shteteve anëtare, përmes një sistemi rotacioni. Ndërkohë, kërkohet zbatimi më i gjerë i votimit me shumicë të kualifikuar gjatë procesit të zgjerimit, ndërsa unanimiteti do të mbetet i rezervuar kryesisht për vendimin përfundimtar të anëtarësimit.