Qeveria shqiptare ka nxjerrë për konsultim publik Strategjinë Kombëtare për Diasporën 2026–2030, duke propozuar një qasje të re në marrëdhëniet me shtetasit shqiptarë jashtë vendit. Dokumenti zyrtar synon të riformatojë bashkëpunimin, duke tejkaluar rolin tradicional të diasporës si burim remitancash dhe duke e orientuar atë drejt investimeve, transferimit të kapitalit njerëzor dhe shkëmbimit të ekspertizës profesionale.
Strategjia e pozicionon diasporën si "partner strategjik zhvillimi", duke theksuar rolin e saj në modernizimin institucional, rritjen ekonomike dhe integrimin ndërkombëtar të Shqipërisë. Dokumenti identifikon profile të ndryshme të diasporës për të targetuar më mirë politikat:
- Gjenerata e parë: e lidhur kryesisht me remitancat dhe kapitalin financiar.
- Komunitetet transnacionale: ndërmjetës ekonomikë dhe tregtarë.
- Gjeneratat e dyta dhe të treta: kontributi në inovacion, rrjetëzim ndërkombëtar dhe promovim të imazhit të vendit.
Sipas të dhënave zyrtare, diaspora shqiptare numëron 2,256,346 individë, ku 1,177,529 janë meshkuj dhe 1,078,817 janë femra. Strukturimi i këtij komuniteti tregon se shumica dërrmuese, përkatësisht 77%, i përket grupmoshës 15–64 vjeç, çka e bën këtë kontigjent një burim të rëndësishëm të fuqisë punëtore dhe aftësive menaxheriale.
Për të realizuar këto objektiva, qeveria ka parashikuar instrumente financiare të dedikuara, skema stimuluese dhe nxitjen e partneriteteve publike-private. Masat synojnë krijimin e urave lidhëse mes tregut vendas dhe tregjeve globale, duke përfshirë diasporën në ekosistemet e inovacionit dhe zhvillimit të qëndrueshëm.