Studentët shqiptarë në Maqedoninë e Veriut kanë paralajmëruar një protestë të re, e cila do të mbahet të hënën, më 18 maj 2026, prej orës 16:30 para Urës së Gurit në Shkup. Kërkesa kryesore është që provimi i jurisprudencës të mundësohet edhe në gjuhën shqipe, me procedura të barabarta për të gjithë kandidatët.
Protesta zhvillohet nën moton "Bashkohuni me studentët – të gjithë një zëri". Organizatorët theksojnë se kauza është zgjeruar dhe përfshin tani respektimin e gjuhës shqipe në të gjitha institucionet shtetërore.
Njëri nga organizatorët, Mevlan Ademi, ka bërë thirrje sportistëve, artistëve dhe figurave publike që të bashkohen me protestën. Ai ka deklaruar se kjo nuk është protestë kundër askujt, por një kërkesë për barazi dhe dinjitet.
Kandidati i Partisë Demokratike të Kosovës për kryeministër, Bedri Hamza, ka shprehur mbështetjen e tij për studentët, duke theksuar se zëri i tyre është zëri i një brezi që kërkon respekt për identitetin kombëtar.
Kjo është protesta e dytë e këtij viti. Më 6 prill studentët dolën në rrugë me të njëjtat kërkesa. Përfaqësues të qeverisë në Maqedoninë e Veriut kanë thënë se po shqyrtohen mundësi zgjidhjeje, por ende nuk ka afat të qartë.
Përditësime
Kryeministri Mickoski njoftoi se po shqyrtohen mënyra për adresimin e kërkesës së studentëve shqiptarë për gjuhën shqipe. Një propozim konkret do të prezantohet së shpejti, pas refuzimit nga Ministri i Drejtësisë.
Ministri i Drejtësisë Igor Filkov refuzoi kërkesën e studentëve, ndërsa Ramush Haradinaj, Shkurte Fejza, ambasadori Denion Meidani dhe Parlamenti Studentor i UP-së shprehën mbështetjen e tyre. Takime organizative u mbajtën në Kumanovë, Tetovë dhe Strugë, me referencë te Marrëveshja e Ohrit dhe koalicioni VLEN. Propozimi i vitit 2024 për Ligjin për Përdorimin e Gjuhëve u hoq nga agjenda.
Studentë nga Kosova, Shqipëria dhe vise të tjera shqiptare janë bashkuar me protestën në Shkup. Ligji për Përdorimin e Gjuhëve (2019) përcakton përdorimin e shqipes në procedurat zyrtare sipas nenëve 2 dhe 5. Ligji për Provimin e Jurisprudencës nuk kufizon vetëm gjuhën maqedonase. Që nga viti 2019, katër ministra të Drejtësisë kanë qenë Bojan Mariçiç, Nikolla Tupançevski, Krenar Lloga dhe Igor Filkov.
Autobusi me studentë nga Shqipëria u bllokua në kufi në Bllatë (Dibër) për verifikim të të miturve. Mevlan Ademi kërkoi lirimin e menjëhershëm të të rinjve dhe paralajmëroi marshim drejt Ministrisë së Brendshme nëse çështja nuk zgjidhet. Albanologët Asllan Hamiti dhe Xhafer Beqiraj mbështetën protestën me deklarata për legjitimitetin dhe barazinë gjuhësore. Studenti Çlirim Iseni shprehu mirënjohje ndaj Shqipërisë dhe Kosovës, shpresoi për protestë paqësore dhe premtoi të luftojë deri në fund. Protesta lidhet me një kërkesë të pazgjidhur prej dy vjetësh.
Studentët shqiptarë marshuan drejt Ministrisë së Drejtësisë dhe Gjykatës Kushtetuese, me parulla që kërkonin dorëheqjen e Kryeministrit Mickoski dhe ministrit Filkov. Ata kënduan këngë kombëtare dhe thirrën "UÇK", "Besa besë" e himnin kombëtar. Disa studentë të bllokuar në kufi pretenduan se autoritetet maqedonase i kishin marrë peng. Pjesëmarrësit ishin kryesisht studentë nga Kosova, Tetova, Struga dhe Shqipëria.
Policia maqedonase arrestoi tre studentë gjatë protestës së studentëve shqiptarë në Shkup për gjuhën shqipe. Autobusi me studentë u devijua drejt Beogradit dhe u ndal pranë kufirit. Taulant Balla, kryetar i grupit parlamentar të PS-së, shprehu mbështetjen për protestuesit. Studentët, përfshirë Dasho Veizaj, dhe organizatori Jon Selimi dhanë deklarata të reja. Protesta zgjati rreth dy orë dhe përfundoi paqësisht.
Një djalë i ri në veshje tradicionale shqiptare mbajti tabelën 'Mos ma përktheni të ardhmen!!' gjatë protestës së studentëve shqiptarë në Shkup. Ai u bë simbol viral i protestës dhe deklaroi 'Mos ma mohoni gjuhën shqipe'.
Mijëra studentë morën pjesë në protestën e studentëve shqiptarë në Shkup. Autoritetet kontrolluan studentët që vinin nga Tetova dhe Tirana dhe i devijuan në autostradë. Përfaqësuesi i Universitetit 'Nënë Tereza' lëshoi një deklaratë mbi zhvillimet.