📌 Ky artikull ka përditësime. Shiko fundin për detaje.
Interesi i SHBA-së për Groenlandën
Pas përpjekjeve në Venezuelë dhe Kolumbi, Presidenti Donald Trump ka shfaqur publikisht interesin e tij për Groenlandën, duke ngjallur debate të gjera mbi strategjinë e politikës së jashtme amerikane.
Perspektiva Strategjike
Analisti Roland Bejko vë në dukje se kjo përfshirje ka rrënjë të thella në politikën tradicionale amerikane. "SHBA-ja ka qenë gjithmonë e afërt me këtë territor dhe çështja është diskutuar herë pas here," shpjegon Bejko. Ai thekson se Trump mbështetet te Doktrina Monroe, duke synuar krijimin e një poli rajonal amerikan që përfshin të gjithë Amerikën e Veriut dhe zonat fqinje.
Sipas Bejkos, ekziston një kontekst gjeopolitik kompleks ku SHBA-ja synon të ruajë pozicionin e saj strategjik përballë interesave të Rusisë dhe Kinës. "Duket se ekziston një kompromis, ku SHBA-ja ka pranuar realitetin politik dhe tani synon të krijojë një pol rajonal të vetin," theksoi analisti.
Perspektiva Kritike
Nga ana tjetër, Ralf Gjoni, ish-zëdhënës i Ministrisë së Jashtme, shpreh rezerva të forta ndaj një ndërhyrjeje të mundshme. Ai paralajmëron se çdo përpjekje për të marrë Groenlandën me forcë do të përbënte "shkelje të sovranitetit dhe marrëdhënieve të besimit brenda aleancës së NATO-s".
Dritan Hoti, ekspert i Marrëdhënieve Ndërkombëtare, vë në dukje se fokusi kryesor i SHBA-së mbetet hemisfera perëndimore, veçanërisht Amerika Latine. "Prioriteti është largimi i çdo ndikimi të fuqive në ngritje dhe ruajtja e Amerikës nga vendet rivale," shpjegon Hoti.
Konteksti Gjeopolitik
Groenlanda, e cila aktualisht është territor danez me një shkallë të lartë autonomie, përbën një interes strategjik të rëndësishëm për shkak të:
- Pozicionit gjeografik në Arktik
- Bazave ushtarake amerikane ekzistuese
- Burimeve natyrore potenciale
Deklaratat e Trump nënvizojnë qasjen e tij merkantiliste dhe utilitariste në politikën e jashtme, ku interesat ekonomike dhe strategjike ndërthuren ngushtë.
Implikime për NATO-n
Ekspertët theksojnë se çdo veprim ushtarak ose diplomatik i njëanshëm në lidhje me Groenlandën do të kishte pasoja të rëndësishme për marrëdhëniet brenda aleancës atlantike. Danimarka, si anëtare e NATO-s, kërkon respektim të plotë të sovranitetit të saj territorial.
Reagimet Ndërkombëtare
Komuniteti ndërkombëtar ndjek me vëmendje zhvillimet, pasi çdo ndryshim i statusit të Groenlandës do të ndikonte në ekuilibrat gjeopolitikë në Arktik, një rajon me rëndësi të veçantë strategjike dhe ekonomike.
Përfundim
Interesi i SHBA-së për Groenlandën pasqyron një strategji komplekse gjeopolitike, ku qëllimi kryesor mbetet ruajtja dhe zgjerimi i ndikimit amerikan në nivel rajonal dhe global. Megjithatë, realizimi i këtyre qëllimeve kërkon një qasje të kujdesshme diplomatike për të mos dëmtuar marrëdhëniet me aleatët evropianë.
Përditësim (8 janar 2026, 12:24): Ekspertja Juxhina Sotiri deklaroi se Shtetet e Bashkuara do ta marrin Groenlandën pa luftë konvencionale, duke e cilësuar si një luftë ekonomike dhe duke theksuar rolin e NATO-s si palë e përfshirë. Në një bisedë telefonike me presidentin Trump, kryeministri britanik Keir Starmer përsëriti se e ardhmja e Groenlandës duhet të vendoset vetëm nga populli i saj dhe Danimarka, ndërsa zhvillimet lidhen me arrestimin e Nicolas Maduro-s dhe frikën nga ndërhyrje të mëtejshme bazuar në Doktrinën Monroe, të quajtur 'Doktrina Donroe' nga Trump. Biseda përfshiu gjithashtu diskutime për operacionin e përbashkët 'Bella 1', progresin në Ukrainë dhe operacionin në Venezuelë.