Bashkimi Europian ka prezantuar një plan për strehimin e përballueshëm, me synimin për të mbështetur tregun e qirave afatgjata dhe për të lehtësuar aksesin në banesa për qytetarët europianë. Sipas Komisionit Europian, propozimi ofron një bazë të përbashkët ligjore për autoritetet vendore dhe kombëtare, duke u mundësuar atyre të ndërhyjnë në tregjet lokale që përballen me presion të lartë.
Kriteret për zonat me krizë strehimi
Sipas metodologjisë së propozuar, autoritetet do të mund të vendosin kufizime në zonat ku vërtetohet se qiratë ditore, të ofruara përmes platformave si Airbnb dhe Booking, po e thellojnë krizën e strehimit. Një zonë klasifikohet si zonë nën “presion strehimi” kur:
• Vlera mesatare e një banese arrin të paktën tetë vite të të ardhurave të disponueshme për frymë.
• Raporti ndërmjet çmimeve dhe të ardhurave është përkeqësuar gjatë dhjetë viteve të fundit.
• Blerja e një shtëpie kërkon më shumë se dhjetë vite të ardhura.
Në këto zona, qytetet dhe qeveritë mund të aplikojnë masa për kufizimin e numrit të apartamenteve turistike, ashpërsimin e kërkesave të regjistrimit ose ndalimin e krijimit të njësive të reja. Çdo ndërhyrje duhet të jetë proporcionale, e arsyetuar dhe e përkohshme, duke dëshmuar gjithashtu se presioni në treg nuk pritet të zbutet brenda tri viteve të ardhshme.
Ndikimi në treg dhe reagimi i platformave
Problemi i strehimit është thelluar ndjeshëm, me çmimet e banesave që janë rritur me 64.9% midis viteve 2015 dhe 2025, ndërsa qiratë janë shtuar me 21.8%. Ursula von der Leyen, Presidentja e Komisionit Europian, theksoi se mungesa e banesave të përballueshme ndikon rëndë te studentët dhe punonjësit e sektorëve thelbësorë.
Platforma Airbnb ka kundërshtuar këtë qasje, duke argumentuar se propozimi nuk garanton më shumë banesa për qira afatgjatë dhe krijon pasiguri rregullatore. Sipas kompanisë, shkaku kryesor i krizës është mungesa e ndërtimeve të reja dhe numri i madh i banesave të pabanuara. Plani aktualisht po i nënshtrohet negociatave përpara se të marrë miratimin përfundimtar nga institucionet ligjvënëse të BE-së.