Procesi i zgjerimit të Bashkimit Evropian po përjeton një vrull të pazakontë, duke iu afruar një momenti vendimtar. Sipas raportimeve të fundit, gjatë gjashtë muajve të fundit janë mbyllur më shumë kapituj negociues sesa në dekadën e fundit, duke e rikthyer zgjerimin në qendër të projektit evropian. Brukseli po e shfrytëzon këtë proces si instrument të politikës së jashtme për të konsoliduar ndikimin në fqinjësi dhe për të forcuar garancitë e sigurisë.
Ekuilibri gjeopolitik dhe sfidat e integrimit
Ndonëse Shqipëria dhe Mali i Zi konsiderohen si kandidatët më të avancuar, pesha e tyre e kufizuar demografike dhe ekonomike nuk pritet të ndryshojë ndjeshëm ekuilibrin e brendshëm të Unionit. Megjithatë, procesi ngre pyetje delikate mbi menaxhimin e Serbisë, e cila shihet si një aktor përçarës mes shteteve anëtare. Grupi i ashtuquajtur “Miqtë e Ballkanit Perëndimor” ka ngritur pikëpyetje mbi aplikimin e parimit të meritës, duke paralajmëruar se përparimi i Ukrainës mund të lidhet, tërthorazi, me ritmin e integrimit të Beogradit.
Ukraina mbetet sfida më komplekse për shkak të territorit, popullsisë dhe kapaciteteve të saj ushtarake. Për këtë arsye, çështja e anëtarësimit të saj pritet të jetë pjesë e diskutimeve për një marrëveshje të ardhshme paqeje me Rusinë.
Nevoja për reforma institucionale
Për të akomoduar një Union më të madh dhe më kompleks, Brukseli po shqyrton reforma thelbësore. Diskutimet përfshijnë:
• Heqjen e unanimitetit në disa fusha të politikës së jashtme.
• Një Komision Evropian më të vogël.
• Mekanizma më të fortë për mbrojtjen e demokracisë dhe sundimit të ligjit.
Komisioni Evropian pritet të publikojë më 30 shtator një plan për reformimin e procesit të zgjerimit. Megjithatë, ky proces përballet me rezistencë politike në vende si Franca dhe Holanda, duke e bërë fazën e ratifikimit një sprovë të vërtetë për besueshmërinë e procesit të integrimit.
Përditësime
Procesi i zgjerimit të Bashkimit Evropian po përshpejtohet ndjeshëm, me një ritëm që tejkalon dekadën e fundit. Gjatë gjashtë muajve të fundit, Brukseli ka finalizuar mbylljen e një numri rekord kapitujsh negociues. Përparimi është konkretizuar edhe në shtrirjen gjeografike të procesit: Moldavia ka shënuar hapa domethënës drejt integrimit, ndërsa Islanda po vlerëson zyrtarisht mundësinë e rifillimit të negociatave për anëtarësim.
Shqipëria dhe Mali i Zi konfirmohen aktualisht si kandidatët më të avancuar në procesin e negociatave, duke qëndruar më pranë vijës së finishit. Grupi 'Miqtë e Ballkanit Perëndimor' po kërkon një qasje të bazuar strikt në meritokraci, duke sfiduar hezitimet e disa kryeqyteteve perëndimore që shfaqin rezerva ndaj zhvendosjes së gravitetit gjeopolitik të BE-së drejt lindjes. Ndërkohë, Islanda po shqyrton mundësinë e një referendumi popullor si rrugë për të riaktivizuar negociatat e saj të anëtarësimit.