Instituti Ndërkombëtar i Vjenës për Studime Ekonomike (wiiw) analizoi në një forum se Shqipëria dhe Mali i Zi kryesojnë radhën e vendeve kandidate për anëtarësim në Bashkimin Europian. Kjo perspektivë quhet realiste dhe jo rezultat i favorizimit nga BE.
Pjesëmarrësit vunë në dukje se, pavarësisht pozicionit të favorshëm, Shqipëria ka përqendrim shqetësues të pushtetit, ndërsa Presidenti i Serbisë Vuçiç mund të krijojë paqëndrueshmëri në Mali i Zi. Prandaj, skenari i anëtarësimit të pjesshëm duket më i mundshëm brenda tre viteve të ardhshme.
Çfarë është anëtarësimi i pjesshëm?
Anëtarësimi i pjesshëm lejon një vend kandidat të hyjë në bashkimin ekonomik dhe institucional të BE-së, pa të drejta të plota politike, si të drejtën e votës.
Sipas këtij modeli:
- Shqipëria do të ketë akses në tregun e brendshëm të BE-së.
- Do të përfshihet në politikat ekonomike dhe do të marrë fonde zhvillimi.
- Do të zbatojë legjislacionin europian.
- Nuk do të ketë të drejtë vote në Këshillin e BE-së, komisioner europian apo përfaqësim të plotë në Parlamentin Europian.
Shqipëria dhe Mali i Zi do të jenë pjesë e BE-së në aspektin ekonomik dhe rregullator brenda tre viteve, por anëtarësimi politik do të zgjasë më gjatë.
Synimi i këtij modeli
Analistët e Vjenës e shohin këtë model si zgjidhje për paradoksin e zgjerimit: vendet kandidate zbatojnë rregulla të shumta të BE-së, por nuk përfitojnë ekonomikisht për vite me radhë.
Me anëtarësimin e pjesshëm, kompanitë shqiptare do të kenë akses real në tregun e përbashkët europian pa tarifa dhe barriera jo-tarifore. Investitorët e huaj do ta trajtojnë vendin si pjesë të hapësirës ekonomike të BE-së, duke integruar ekonominë shqiptare në zinxhirët e prodhimit dhe shërbimeve europiane. Gjithashtu, Shqipëria do të marrë fonde më të mëdha zhvillimi.