Shqipëria dhe Mali i Zi kryesojnë radhën e vendeve kandidate për anëtarësim në Bashkimin Europian, sipas analizës së një forumi të mbajtur nga Instituti Ndërkombëtar i Vjenës për Studime Ekonomike (wiiw). Kjo perspektivë konsiderohet realiste dhe jo rezultat i favorizimit nga ana e BE-së.
Pjesëmarrësit në forum vunë në dukje shqetësime për përqendrimin e pushtetit në Shqipëri dhe ndikimin e mundshëm të Presidentit të Serbisë Aleksandar Vuçiç në Mali i Zi, që mund të krijojnë paqëndrueshmëri. Prandaj, skenari më i mundshëm në tre vitet e ardhshme është anëtarësimi i pjesshëm në BE.
Ky model parashikon hyrjen e vendit kandidat në bashkimin ekonomik dhe institucional të BE-së, pa të drejta të plota politike:
• Akses në tregun e brendshëm të BE-së;
• Përfshirje në politikat ekonomike;
• Marrje të fondeve të zhvillimit;
• Zbatim i legjislacionit europian.
Ndërkohë, nuk parashikohet:
• E drejtë vote në Këshillin e BE-së;
• Komisioner europian;
• Përfaqësim i plotë në Parlamentin Europian.
Sipas analistëve, Shqipëria dhe Mali i Zi do të jenë brenda BE-së në aspektin ekonomik dhe rregullator brenda tre vitesh, por anëtarësimi politik mund të zgjasë vite të tëra. Ky skenar synon të kapërcejë paradoksin e zgjerimit, ku vendet kandidate zbatojnë rregulla të shumta të BE-së, por nuk përfitojnë ekonomikisht për një kohë të gjatë.
Me anëtarësimin e pjesshëm, kompanitë shqiptare do të kenë akses në tregun e përbashkët europian pa tarifa dhe pa barriera jo-tarifore. Kjo do të trajtojë vendin si pjesë të hapësirës ekonomike të BE-së, duke integruar ekonominë shqiptare në zinxhirët e prodhimit dhe shërbimeve europiane. Gjithashtu, Shqipëria do të mund të marrë fonde zhvillimi më të mëdha.