Manastiri i Kryeengjëjve në Derviçan të bashkisë Dropull shpallet Monument Kulture Kategoria I. Lajmin e bëri të ditur më 22 prill 2026 ministri i Turizmit, Kulturës dhe Sporteve Blendi Gonxhja në një postim në rrjetet sociale.
Kompleksi, i pozicionuar në pllajën e Malit të Gjerë mbi fshatin Derviçan, përbëhet nga kisha dhe konakët që e rrethojnë nga ana lindore dhe perëndimore. Ai konsiderohet një nga ansamblet më të rëndësishme shpirtërore dhe arkitekturore të luginës së Drinos, me vlera historike dhe identitare të spikatura. Ndërtimi i tij i përket shekullit të 18-të, me teknikë murature guri shtresor të lidhur me llaç gëlqereje dhe çati me rrasa guri, që dëshmon zhvillimin e arkitekturës pasbizantine.
Shpallja e kishës si monument kulturor dhe përcaktimi i zonës së mbrojtur për konakët u realizuan në bashkëpunim me Drejtorinë Rajonale të Trashëgimisë Kulturore Gjirokastër (DRTK Gjirokastër). Kjo garanton mbrojtjen ligjore të të gjithë ansamblit, traditës së ndërtimit në gur dhe organizimit të jetës monastike.
Plane për restaurim
Konakët aktualisht gjenden në gjendje degradimi. Ndërhyrja e propozuar përbën restaurimin e parë të plotë dhe përfshin pastrimin, konsolidimin e muraturës dhe rindërtimin e elementeve tradicionale si çatitë, dyshemetë dhe strukturat prej druri. Miratimi i projektit hap rrugën për nisjen e punimeve.
Synimi është rikthimi i funksionit dhe jetueshmërisë së manastirit, duke e shndërruar në hapësirë të gjallë për komunitetin dhe trashëgiminë kulturore, si dhe duke pasuruar itineraret turistike.
Bashkëpunime
Blendi Gonxhja thekson se së bashku me kryebashkiakun e Dropullit Dhimitraq Toli dhe organizatat partnere po punohet për shpëtimin, rijetëzimin dhe promovimin e objekteve historike. Këto veprime përmes statuseve mbrojtëse mobilizojnë financime për projekte dhe rimëkëmbje ekonomike lokale të qëndrueshme.