Publikimi i rezultateve të vlerësimit ndërkombëtar PISA 2025 ka sjellë në vëmendje performancën e arsimit në rajon. Në Kosovë, ish-ministrja e Arsimit, Arbërie Nagavci, u kritikua pasi u raportua se ishte shprehur e kënaqur me punën e bërë gjatë mandatit të saj, pavarësisht rezultateve të dobëta në testim. Nagavci ka mohuar këto pretendime, duke sqaruar se deklarata e saj është shkëputur nga konteksti dhe se ajo kurrë nuk është shprehur e kënaqur me rezultatet e testit, por me politikat dhe masat konkrete të ndërmarra gjatë mandatit të saj.
Në Maqedoninë e Veriut, rezultatet janë vlerësuar si alarmante nga opinioni publik. Ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, deklaroi se këto rezultate janë reflektim i reformave të kaluara, duke theksuar se qeveria aktuale ka vetëm gjashtë muaj që kur ka marrë detyrën. Sipas të dhënave, vetëm 32% e nxënësve në vend arrijnë nivelin bazë në matematikë, 36% në shkencë dhe 26% në lexim. Ministrja theksoi se sistemet tradicionale dhe përballimi i ndikimit të teknologjisë janë thelbësore për përmirësimin e gjendjes.
Aleanca për Shqiptarët e ka kundërshtuar këtë qëndrim, duke kërkuar një plan emergjent dhe depolitizim të plotë të sektorit të arsimit. Partia opozitare theksoi se periudha 2022–2025 ka shënuar një thellim të hendekut mes nxënësve dhe se qeveria duhet të marrë përgjegjësi.
Në anën tjetër, Shqipëria ka shënuar përmirësim të ndjeshëm krahasuar me vitin 2022, duke u renditur e para në rajon në fushën e shkencës me 435 pikë. Megjithatë, vendi mbetet ende nën mesataren e vendeve të OECD-së në të gjitha fushat kryesore.
Përditësime
OECD raportoi se viti 2025 shënon nivelin më të ulët të regjistruar ndonjëherë në të tri fushat kryesore për vendet anëtare. Eksperti Dukagjin Pupovci vlerësoi se problemet në arsim janë të grumbulluara ndër vite për shkak të moszbatimit të vazhdueshëm të reformave. Deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje, Enver Haliti, transferoi përgjegjësinë për rezultatet e dobëta te komunat, duke theksuar rolin e tyre primar në menaxhimin e arsimit parauniversitar.
Ministrja e Arsimit, Vesna Janevska, deklaroi se efektet e reformave të reja në Maqedoninë e Veriut do të jenë të matshme pas një dekade. Të dhënat zyrtare tregojnë se asnjë nxënës në vend nuk ka arritur nivelet maksimale 5 ose 6 në lëndët e shkencës dhe leximit. Analizat krahasuese zbulojnë se rezultatet në lexim kanë qenë më të larta në vitin 2001, ndërsa viti 2018 shënoi kulmin e performancës për shkak të reformës Cambridge.
Deputetja Marjana Koçeku vuri në dyshim legjitimitetin e rezultateve të Shqipërisë në PISA 2025. Ajo theksoi se pjesëmarrja e shkollave ishte 76%, duke dështuar të përmbushë standardin prej 85% të kërkuar nga OECD. Përjashtimi i shkollave me më pak se 21 nxënës ka cenuar përfaqësimin e barabartë, duke prekur kryesisht zonat rurale.
UNICEF e vlerësoi krizën e arsimit në Maqedoninë e Veriut si një sfidë strukturore të akumuluar ndër vite, e cila kërkon ndërhyrje afatgjata. Sipas raportit të fundit, vetëm 46% e fëmijëve të moshës 3 deri 5 vjeç janë të përfshirë në arsimin parashkollor. Organizata rekomandoi që qeveria të prioritizojë investimet në arsimin e hershëm dhe zhvillimin profesional të mësimdhënësve si hapa thelbësorë për reformimin e sistemit.
Rezultatet e testit PISA 2025 për Kosovën konfirmojnë performancë të ulët të nxënësve 15-vjeçarë, me 6.632 pjesëmarrës nga 213 shkolla. Kosova shënoi 357 pikë në shkencë, 340 pikë në lexim dhe 350 pikë në matematikë. Krahasuar me rezultatet e vitit 2022, niveli në shkencë mbeti i pandryshuar, ndërsa në lexim u shënua rënie prej 2 pikësh dhe në matematikë prej 5 pikësh.